Giełda i jej instrumenty
Czym jest Giełda i jak funkcjonuje?
Każdy z nas spotyka się na co dzień z pojęciem giełdy, jako miejsca gdzie kupujący i sprzedający wymieniają się określonymi towarami po ustaleniu wspólnie akceptowanej ceny. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, znajdująca się w Centrum Giełdowym jest jedynym rynkiem w Polsce, na którym, od blisko 10 lat, można dokonywać transakcji, obejmujących wtórny obrót tak specyficznym towarem, jakim są papiery wartościowe.
W przeciwieństwie jednak do wszystkich innych rodzajów rynków, na których dochodzi do zakupu lub sprzedaży towarów występujących w formie materialnej, Giełda Papierów Wartościowych działa w systemie, w którym nie ma fizycznej dostawy zakupionych papierów wartościowych. Cały obrót prowadzony na rynku giełdowym jest obrotem niematerialnym tzn. że tak naprawdę nie istnieje drukowana postać papierów wartościowych. Wszystkie papiery wartościowe przechowywane są w formie zapisów elektronicznych w systemie komputerowym Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych. Zapisy te znajdują również szczegółowe potwierdzenie w zapisach na rachunkach inwestycyjnych klientów w biurach maklerskich. Zawarcie na Giełdzie jakiejkolwiek transakcji pociąga za sobą zmiany w zapisach na kontach prowadzonych przez KDPW oraz zmiany na rachunkach klientów uczestniczących w transakcji w domach maklerskich.
Aby handel papierami wartościowymi na Giełdzie odbywał się w jak najbardziej płynny sposób na rynku działają animatorzy. Na podstawie umów zawartych z Emitentem lub Giełdą zobowiązani są do stałego składania ofert kupna lub sprzedaży danego papieru wartościowego w celu utrzymania jego płynności.
Na naszej Giełdzie istnieje rynek kierowany zleceniami. Oznacza to, że kursy w oparciu, o które dochodzi do zawarcia transakcji, kształtowane są przez ceny zawarte w zleceniach składanych przez inwestorów. Dzięki właśnie temu na Giełdzie najlepiej kształtuje się cena papieru wartościowego odzwierciedlająca jego wartość, a co za tym idzie wartość podmiotu, który go wyemitował. Więcej informacji na temat zasad obrotu na giełdzie.
Jak zacząć grać na Giełdzie?
Chcąc zainwestować np. w akcje danej spółki na rynku pierwotnym, musisz zapisać się na nie w miejscach określonych w prospekcie emisyjnym. W tym przypadku rachunek inwestycyjny nie jest Ci potrzebny. Posiadanie jego stanie się niezbędne jeśli zdecydujesz się obracać akcjami na Giełdzie.
Warunkiem prowadzenia operacji giełdowych jest posiadanie rachunku inwestycyjnego w biurze maklerskim. Rachunek inwestycyjny składa się z rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego. Mając już otwarty rachunek musisz jeszcze wpłacić gotówkę, a potem śmiało możesz składać zlecenia na sprzedaż lub zakup papierów wartościowych na Giełdzie. W celu otwarcia rachunku nie musisz udawać się osobiście do biura maklerskiego. W DM BOŚ możesz to zrobić za pośrednictwem poczty i Internetu. Więcej na temat procedury otwarcia rachunku dowiesz się ze strony [zlecenia].
Jak zauważyłeś, zlecenia na Giełdę możesz składać tylko za pośrednictwem biura maklerskiego prowadzącego Twój rachunek będącego licencjonowanym pośrednikiem w transakcjach giełdowych. Za takie pośrednictwo biura maklerskie pobierają prowizję od każdej zawartej transakcji. Prowizję płaci zarówno kupujący, jak i sprzedający, a jej wysokość zależy od wartości transakcji. Na każdy rodzaj papieru wartościowego składa się oddzielne zlecenie i osobno za każdą transakcję płaci się prowizję maklerską.
Każde zlecenie, zarówno kupna, jak i sprzedaży, zawierać musi ściśle określone informacje: datę złożenia, rodzaj zlecenia (kupno, czy sprzedaż), dane dotyczące składającego zlecenie, nazwa papieru wartościowego, który ma być przedmiotem transakcji, liczba papierów wartościowych, cena, po której chcemy dokonać transakcji, termin ważności zlecenia oraz dodatkowe warunki wykonania zlecenia.
W zależności od przyjętej strategii inwestycyjnej masz do wyboru następujące rodzaje zleceń:
Biura maklerskie oferują różne możliwości składania zleceń. Zlecenia możesz składać osobiście w Punkcie Obsługi Klienta biura maklerskiego, ale również telefonicznie, faksem lub za pośrednictwem Internetu. W ostatnich latach szczególnie dynamicznie rozwinęły się usługi maklerskie właśnie za pośrednictwem sieci komputerowej. Dzięki nim inwestor zyskuje dostęp do rachunku niezależnie od czasu i miejsca zamieszkania. Płaci również niższe prowizje. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się z książki Inwestowanie w Internecie.
Czy inwestowanie jest bezpieczne?
Nadrzędnym organem regulującym cały obrót papierami wartościowymi, a także czuwającym nad zgodnym z prawem funkcjonowaniem biur maklerskich, spółek publicznych, funduszy inwestycyjnych, Giełdy oraz działalnością inwestycyjną samych inwestorów jest Komisja Papierów Wartościowych i Giełd. Urząd ten sprawuje jednak stały nadzór jedynie nad obrotem publicznym, tzn. obrotem, w którym dochodzi do proponowania przez Emitenta lub inwestora (posiadacza papieru wartościowego) zawarcia transakcji, jak i dokonywania transakcji, jeżeli zawarcie transakcji jest proponowane dowolnemu (nieoznaczonemu) inwestorowi, więcej niż trzystu inwestorom lub gdy propozycja zawarcia transakcji jest przekazywana za pośrednictwem środków masowego przekazu (TV, radio, prasa itp.). Dzięki takiej ochronie nawet drobni inwestorzy mogą mieć nadzieję, że na rynku publicznym będą traktowani na równi z potentatami finansowymi, a także uzyskają wiarygodne informacje, dzięki którym będą mogli podejmować decyzje inwestycyjne. Trafność jednak tych decyzji nie zależy od Komisji ani też od innych instytucji działających na rynku. To czy inwestowanie przyniesie Ci zyski, zależy wyłącznie od Ciebie i Twoich umiejętności oceny spółki, korzystania z informacji finansowych, gospodarczych, a także wyczucia zmian, jakie mogą zachodzić na rynku.
Jak grać na giełdzie?
Każdy inwestor ma w swoim ręku narzędzia do analizy, za pomocą których podejmuje decyzje. Dzięki temu, że większość inwestorów posługuje się tymi samymi metodami możesz mieć pewność, że w granicach błędu rynek będzie zachowywał się zgodnie z oczekiwaniami płynącymi ze stosowania tych metod.
Są dwie podstawowe metody:
analiza techniczna i analiza fundamentalna.
Analiza techniczna wykorzystuje tylko kurs i obroty z sesji.
Dzięki tej metodzie prognozować możemy dla jednego lub grupy papierów wartościowych (np. WIG).
Analiza fundamentalna odnosi się tylko do jednej spółki.
Wykorzystuje się w niej wszystkie wiadomości podane przez spółkę.
Oprócz tego możesz zmniejszyć ryzyko poprzez dywersyfikację portfela, czyli rozłożenie środków na kilka rożnych papierów wartościowych.
Dywersyfikacja portfela nie zawsze musi łączyć się ze zmniejszeniem prognozowanych zysków.
Jeśli uważasz inwestowanie na giełdzie za zbyt ryzykowne, możesz powierzyć swoje pieniądze podmiotom trudniącym się inwestowaniem cudzych pieniędzy, czyli funduszom powierniczym.
